Trong bất kỳ vụ án giết người nào, thời điểm tử vong không chỉ là một con số y tế. Đó là điểm mấu chốt của toàn bộ cuộc điều tra, là tiêu chuẩn để sắp xếp lời khai, so sánh bằng chứng và loại trừ hoặc giữ lại các giả thuyết. Trong vụ án giết hại hai nha sĩ Spencer Tepe và Monique Tepe ở Ohio, thời điểm tử vong, từng được coi là khá rõ ràng, giờ đây đang buộc phải xem xét lại toàn bộ hồ sơ vụ án.
Kết quả khám nghiệm pháp y mới nhất cho thấy khả năng hai nạn nhân đã chết sớm hơn hoặc muộn hơn so với khung thời gian ban đầu mà cảnh sát đưa ra. Sự khác biệt này, dù chỉ vài giờ, cũng đủ để phá vỡ những giả định từng được coi là cơ sở. Một khi thời gian tử vong thay đổi, tất cả những “sự thật” xung quanh đêm định mệnh đó đều không còn đúng nữa.
Ban đầu, các nhà điều tra tin rằng Spencer và Monique bị sát hại vào sáng sớm, dựa trên đoạn phim camera, hiện trường vụ án và một số dấu hiệu hoạt động trong nhà. Khung thời gian này từng được sử dụng để giải thích sự xuất hiện của nhân vật trùm mũ trong video an ninh, cũng như để loại trừ hoặc thu hẹp phạm vi nghi phạm có thể đã ở khu vực đó. Nhưng kết luận pháp y mới đặt ra một câu hỏi cơ bản: nếu cái chết xảy ra vào thời điểm khác, liệu những gì chúng ta từng tin là “bằng chứng quan trọng” có còn giá trị hay không?
Khoa học pháp y không phải là một ngành khoa học tuyệt đối, nhưng nó là nền tảng khách quan nhất trong điều tra tội phạm. Khi các chỉ số về nhiệt độ cơ thể, hiện tượng cứng tử thi, phân hủy và các dấu hiệu sinh học khác lệch khỏi giả định ban đầu, điều đó buộc các nhà điều tra phải chấp nhận một khả năng khó khăn: trình tự thời gian được xây dựng trên một tiền đề sai lầm. Và một trình tự thời gian sai lầm có thể dẫn đến hàng loạt kết luận sai lầm.
Nếu Spencer và Monique chết sớm hơn, điều đó có nghĩa là khung thời gian từ 2 đến 5 giờ sáng – được coi là “giờ chết chóc” – có thể không còn là yếu tố then chốt của vụ án nữa. Nhân vật xuất hiện trong video an ninh có thể không trực tiếp liên quan đến tội ác, hoặc ít nhất, đó không phải là hình ảnh hung thủ rời khỏi hiện trường như suy đoán trước đó. Một chi tiết từng ám ảnh dư luận bỗng trở nên mơ hồ, thậm chí có khả năng trở thành thông tin sai lệch.
Ngược lại, nếu thời điểm tử vong muộn hơn, câu chuyện sẽ rẽ sang một hướng hoàn toàn khác. Điều này sẽ làm dấy lên khả năng Spencer và Monique còn sống lâu hơn so với suy đoán trước đó. Ai đã ở bên họ trong khoảng thời gian đó? Ai có thể vào nhà mà không để lại dấu vết đột nhập? Và tại sao không ai nhận thấy điều gì bất thường trong khoảng thời gian đó?
Chính tại đây, dòng thời gian bắt đầu hé lộ những lỗ hổng đáng lo ngại. Các hoạt động sinh hoạt gia đình—bữa ăn chưa ăn xong, đồ đạc chưa được dọn dẹp, tình trạng của vật nuôi—đã được sử dụng để củng cố giả thuyết về cái chết đột ngột trong đêm. Nhưng khi thời điểm tử vong được dịch chuyển về phía trước hoặc phía sau, những chi tiết đó mất đi ý nghĩa rõ ràng của chúng. Chúng có thể phản ánh một buổi tối bị gián đoạn, hoặc một đêm căng thẳng âm thầm dẫn đến thảm kịch.
Một trong những hậu quả nghiêm trọng nhất của việc điều chỉnh thời điểm tử vong là cần phải xem xét lại lời khai của những người liên quan. Những người trước đây được cho là “không có mặt tại thời điểm đó” giờ đây có thể cần được thẩm vấn lại. Ngược lại, những người ban đầu bị nghi ngờ chỉ vì xuất hiện trong khung thời gian ban đầu có thể cần được đánh giá lại một cách công bằng hơn. Trong điều tra hình sự, thời điểm không chỉ quyết định cơ hội phạm tội mà còn cả tính xác thực của mỗi lời khai.
Sự thay đổi này cũng đặt ra câu hỏi về cách dư luận đón nhận vụ án. Trước đây, công chúng hầu như chỉ tập trung vào hình bóng trong video, coi đó là chìa khóa để giải quyết mọi việc. Nhưng khi thời điểm tử vong không còn hoàn toàn trùng khớp với thời điểm xuất hiện của các hình ảnh, một câu hỏi đáng ngại hơn bắt đầu nổi lên: liệu kẻ giết người có thực sự xuất hiện trong bất kỳ video nào mà chúng ta đã xem hay không?
Cảnh sát thừa nhận rằng việc xác định chính xác thời gian tử vong trong một vụ án không có nhân chứng trực tiếp luôn là một thách thức. Tuy nhiên, họ cũng nhấn mạnh rằng việc điều chỉnh mốc thời gian không phải là dấu hiệu của sự thất bại, mà là biểu hiện của quá trình tự điều chỉnh để tiến gần hơn đến sự thật. Mặc dù vậy, mỗi sự điều chỉnh như vậy đều đồng nghĩa với việc đối mặt với những khả năng đã bị bỏ qua trước đó—và những sai sót tiềm tàng có thể đã xảy ra trong giai đoạn đầu.
Một chi tiết đặc biệt khiến các chuyên gia lo ngại là việc hai đứa trẻ và con chó trong nhà đều không bị thương. Việc đặt yếu tố này vào chuỗi sự kiện mới làm phức tạp thêm câu hỏi về động cơ và mức độ chuẩn bị của kẻ giết người. Nếu những cái chết…
Nếu vụ việc xảy ra sớm hơn, liệu kẻ giết người có bỏ đi khi vẫn còn người khác ở gần đó không? Nếu xảy ra muộn hơn, liệu kẻ giết người có ở trong nhà đủ lâu để chọn ra mục tiêu của mình không? Mỗi khả năng đều dẫn đến một hồ sơ hoàn toàn khác nhau về kẻ giết người.
Sự thay đổi về thời điểm tử vong cũng ảnh hưởng trực tiếp đến giả thuyết “kế hoạch bị gián đoạn” đã được đề xuất trước đó. Một buổi tối kết thúc đột ngột hay một tình huống đã được lên kế hoạch từ trước—cả hai kịch bản đều phụ thuộc rất nhiều vào việc xác định chính xác thời điểm xảy ra cái chết. Dòng thời gian mới có thể cho thấy sự chuẩn bị kỹ lưỡng hơn, hoặc ngược lại, một hành động tự phát trong hoàn cảnh bất ngờ.
Trong bối cảnh này, những chi tiết trước đây bị bỏ qua đang được xem xét lại. Các giao dịch điện tử, lịch trình hàng ngày và thói quen của Spencer và Monique—tất cả đều cần được sắp xếp lại trong dòng thời gian mới. Một cuộc hẹn bị bỏ lỡ, một tin nhắn không được trả lời, hoặc một thói quen hàng ngày bị gián đoạn giờ đây có thể mang những ý nghĩa hoàn toàn khác.
Điều đáng lo ngại nhất không phải là sự thay đổi về mốc thời gian, mà là hậu quả của nó: sự không chắc chắn. Khi thời điểm tử vong không còn cố định, toàn bộ câu chuyện trở nên nguy hiểm và khó đoán. Và trong sự khó đoán đó, thủ phạm—nếu vẫn chưa được xác định—có nhiều cơ hội hơn để lẩn trốn giữa những giả thuyết chồng chéo.
Tuy nhiên, chính sự đảo ngược tình thế này lại mở ra những cơ hội mới cho cuộc điều tra. Việc cần phải tái dựng lại toàn bộ chuỗi sự kiện từ đầu giúp loại bỏ những định kiến. Nó cho phép các nhà điều tra xem xét lại hiện trường, không phải với câu hỏi “ai có mặt vào thời điểm này”, mà là “điều gì thực sự đã xảy ra và khi nào”.
Trong suốt lịch sử điều tra tội phạm, nhiều vụ án tưởng chừng như không thể giải quyết đã tìm được lời giải khi trình tự thời gian được xem xét lại. Do đó, thời điểm tử vong không chỉ là kết thúc của một cuộc đời, mà còn là điểm khởi đầu cho việc theo đuổi sự thật. Đối với Spencer và Monique Tepe, thời điểm đó giờ đây là trọng tâm của mọi nỗ lực điều tra, và có thể quyết định liệu công lý có được thực thi hay không.
Khi cuộc điều tra tiếp tục, một điều đã trở nên rõ ràng: vụ án này không thể được hiểu theo cách ban đầu nữa. Dòng thời gian cũ không còn đủ để giải thích mọi thứ. Và trong khoảng trống giữa “trước đó” và “sau đó”, sự thật—dù đau đớn đến đâu—vẫn đang chờ được hé lộ.
